Rembrandt van Rijn logo op homepage van Google, kunstschilder

Rembrandt van Rijn

Op maandag is op vrijwel alle homepages van Google wereldwijd een speciaal logo te zien ter ere van niemand minder dan de Nederlandse kunstschilder Rembrandt van Rijn. Het is de derde keer dat Google een Nederlandse kunstschilder eert, in 2005 werd er een logo geplaatst ter ere van Vincent van Gogh en in 2003 een logo ter ere van M.C. Escher.

1606 of 1607

Rembrandt van Rijn werd geboren op 15 juli 1606 in Leiden in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, hij wordt beschouwd als een van de belangrijkste Hollandse meesters van de 17e eeuw. In totaal maakte Rembrandt ongeveer driehonderd schilderijen, driehonderd etsen en tweeduizend tekeningen, hij beschouwde zichzelf vooral als een historie- en portretschilder. Zijn honderd geschilderde en twintig geëtste zelfportretten geven een bijzonder scherp beeld van zowel zijn uiterlijk als zijn gevoelens.

Hoewel het jaar 1606 doorgaans wordt aangehouden waaronder vandaag ook door Google is er wel enige twijfel over het correcte geboortejaar Rembrandt van Rijn. Volgens diverse schriftelijke bronnen zou Rembrandt een jaartje later geboren zijn in Leiden maar met zekerheid kan dit niet gezegd worden. Hij was het negende kind van de molenaar Harmen Gerritsz en de bakkersdochter Neeltje van Zuytbrouck. Rembrandt ging naar de Latijnse school en werd op 14-jarige leeftijd ingeschreven aan de universiteit van Leiden.

Hij was van 1619 tot 1622 in de leer bij de Leidse historieschilder Jacob van Swanenburgh om drie jaar later in 1625 te vertrekken naar Amsterdam om in de leer te gaan bij de schilder Pieter Lastman. Lastman leerde hem voornamelijk composities op te bouwen en uit dat jaar dateert dan ook het oudste bekende schilderij van Rembrandt. Hij opende een atelier in Leiden waar hij veel samenwerkte met zijn vriend, studiegenoot en collega Jan Lievens, in 1627 nam Rembrandt voor het eerst leerlingen aan. In 1631 was Rembrandt al bijzonder bekend waardoor hij verschillende opdrachten kreeg waaronder van Nicolaes Tulp, een beroemde arts uit de 17e eeuw en burgemeester van Amsterdam.

In het jaar 1634 trouwde Rembrandt met Saskia van Uylenburgh, de nicht van kunsthandelaar Hendrick van Uylenburgh bij wie Rembrandt in 1631 in was getrokken. De vader van Saskia, Rombertus van Uylenburgh was ooit burgemeester van Leeuwarden.

Het echtpaar trok aanvankelijk in bij Willem Boreel in een voornaam huis aan de Nieuwe Doelenstraat in Amsterdam om in 1639 te verhuizen naar een eigen huis in de Sint Antoniesbreestraat aan het begin van de Joodse buurt. Rembrandt woonde hier tot 1658 toen het huis en inboedel werd verkocht na aanleiding van een faillissement. In de jaren ervoor leefde de kunstschilder boven zijn stand, kocht bijzondere kledingstukken en dure schilderijen van onder andere de door hem bewonderde kunstschilder Lucas van Leyden.

Tegenwoordig is het woonhuis in Amsterdam het museum Het Rembrandthuis aan de Jodenbreestraat. Rembrandt betrok vervolgens een kleinere huurwoning op de tegenwoordig Rozengracht 184 in de buurt van schilder Jan Abrahamsz. van Beerstraten.

De Nachtwacht

Rembrandt van Rijn heeft diverse bekende schilderijen gemaakt waarvan De Nachtwacht waarschijnlijk zijn meest bekende werk is. Hij schilderde het meesterwerk tussen 1639 en 1642 en de officiële naam luidt: De compagnie van kapitein Frans Banning Cocq en luitenant Willem van Ruytenburgh maakt zich gereed om uit te marcheren. Het werk werd door een compagnie uit de schuttersgilde als groepsportret besteld, waarschijnlijk rond het jaar 1796 werd het schilderij voor het eerst daadwerkelijk De Nachtwacht genoemd.

In eerste instantie hing De Nachtwacht in een grote feestzaal van de Kloveniersdoelen aan de huidige Amsterdamse Nieuwe Doelenstraat. In 1715 werd het doek verplaatst naar het stadhuis op de Dam echter omdat het schilderij hier tussen twee deuren moest komen te hangen werd er aan alle zijden een strook afgesneden waardoor er enkele details verdwenen. Van 1817 tot 1885 hing De Nachtwacht in het Trippenhuis in Amsterdam, op dat moment het eerste rijksmuseum. Sinds 1885 hangt De Nachtwacht als bruikleen van de gemeente Amsterdam in het Rijksmuseum dat toen geopend werd, sinds 1906 in een speciaal hiervoor gebouwde zaal. Tijdens de 10 jaar durende verbouwing van het Rijksmuseum hing het doek in de Philipsvleugel, op 23 maart dit jaar werd het schilderij weer geplaatst in de Nachtwachtzaal, een grote operatie met veel veiligheidsmaatregelen.

Er zijn enkele aanslagen gepleegd op de Nachtwacht. Begin 1911 hakte een man met een mes in op het schilderij, in 1975 bewerkte een man met een mes het schilderij, de bewakers waren net te laat om de man tegen te houden. Het laatste incident vond plaats In 1990 toen een man De Nachtwacht besproeide met zoutzuur, het schilderij ondervond geen ernstige schade. In 1945 was er nog een klein ongelukje toen de toenmalige directeur van het Rijksmuseum viel op het schilderij, het doek liep toen geen schade op.

Het schilderij is nooit te koop geweest en is eigendom van de gemeente Amsterdam. Op de website van het Rijksmuseum kan De Nachtwacht van dichtbij worden bekeken.

nachtwacht

Er zijn overigens meerdere films gemaakt over Rembrandt. De eerste film werd gemaakt in 1912 maar ging verloren. In de jaren hierna werden er in de Verenigde Staten diverse films gemaakt die meer draaiden om de schilderijen. De eerste Nederlandse film over de kunstschilder werd in het geheim gemaakt in 1940, geregisseerd door Gerard Rutten.

In 1957 maakte Bert Haanstra een documentaire over Rembrandt en Jos Stelling volgde in 1977 met Rembrandt fecit 1669 over zijn laatste levensjaren. In 1999 verschijnt er een Europese productie en in juli 2006 ging er een musical in première waarbij de hoofdrol werd gespeeld door Henk Poort afgewisseld door Syb van der Ploeg. Peter Greenaway maakte in 2006 tijdens het Rembrandtjaar de film Nightwatching die in 2008 werd uitgebracht. Als laatste zond de EO nog in 2011 de vierdelige serie Rembrandt en ik uit.

1669

Rembrandt van Rijn zelf stierf op 4 oktober 1669 en werd een aantal dagen later begraven in een gehuurd graf in de Westerkerk in Amsterdam. Rembrandt bezat zelf geen graf.

Lees meer over: ,